به گزارش حیات به نقل از ایرنا، این سینما، تقابل تمام نمای تهاجم و دفاع، ظلم و مظلومیت، گلوله و خون، خشونت و عشق، مرگ و زندگی، شهادت و هلاکت، معنویت و مادی گرایی، بی رحمی و معصومیت، دورویی و یک رنگی، صداقت و ریا و شاید در یک جمله خیر با شر و بدی با خوبی را در قاب تصویر قرار می دهد.تصویرگری این تقابل، هم زمان نقطه قوت و ضعف فیلم های سینمای دفاع مقدس است، زیرا اگر داستانی جذاب را تصویر کند به اثری ماندگار تبدیل شده، در غیر اینصورت فیلمی کلیشه ای از آب در می آید که پایان آن را هر کسی به راحتی حدس می زند.فیلم هایی از جمله ˈپایگاه جهنمیˈ ساخته اکبر صادقی، ˈعقاب هاˈ به کارگردانی ساموئل خاچیکیان، ˈبرزخی هاˈ اثر ایرج قادری و ˈگذرگاهˈ ساخته شهریار بحرانی ضمن دارا بودن ویژگی اصلی گونه اکشن و به اصطلاح قهرمان بازی، تصویرگر موفق تقابل تهاجم و دفاع هستند.فیلم ˈسرزمین خورشیدˈ ساخته احمدرضا درویش یکی از فیلم هایی است که تقابل تهاجم و دفاع را با مایه های قوی ضدیت ظلم با مظلومیت در خود دارد.این فیلم با بازی مرحوم ˈخسرو شکیباییˈ و ˈگلچهره سجادیهˈ، در حالیکه حال و هوای یک فیلم مستند را دارد، وضعیت بیمارستان خرمشهر در روزهای نخست جنگ را به نمایش گذاشته و به شکل تاثیرگذاری روایتی واقع گونه از مظلومیت مردم و مدافعان این شهر و ستیزه و خصم نیروهای دشمن را به تصویر کشیده و با پرهیز از قالب کلیشه ای به اثری با کارنامه قابل قبول تبدیل شده است.فیلم ˈلیلی با من استˈ ساخته کمال تبریزی با بازی تاثیرگذار ˈپرویز پرستوییˈ نیز به خوبی و با زبان طنز، تقابل ریا و صداقت را به تصویر کشیده، هر چند گذشته زندگی ˈمشکینیˈ (پرویز پرستویی) فاقد پشتوانه ای قوی برای نقش اوست.فیلم ˈکیمیاˈ ساخته دیگر احمدرضا درویش نیز با صحنه های متعدد تاثیرگذار، از جمله خنده و گریه هم زمان ˈشکوهˈ در مقابل ˈکیمیاˈ، تقابل مرگ با زندگی در صحنه نجات ماهی توسط ˈمرادˈ را به شکل زیبایی به تصویر کشیده است.فیلم ˈهراسˈ به کارگردانی شهریار بحرانی با نشان دادن ظلم نیروهای دشمن به مردم یک روستا، تقابل نفاق و یک رنگی را نیز نشان داده است.فیلم ˈدوئلˈ ساخته رسول ملاقلی پور با برخورداری از جلوه های ویژه خوب، از جمله فیلم هایی است که تقابل پول پرستی و وطن پرستی و خیانت و پاکی را به تصویر کشیده و در آخر خیانتکار پول پرست را رسوا و لکه ننگ را از دامن قهرمان(زینال با بازی پژمان بازغی) پاک می کند.** لزوم توجه همزمان به جنبه های مختلفآثار سینمایی دفاع مقدس در یک دید کلی به سه دسته فیلم های نزدیک به مستند، معناگرا و اکشن محض دسته بندی می شود.پرداخت ضعیف به هر یک از این سه دیدگاه در یک فیلم می تواند حاصل کار را برای تماشاگر کسالت بار کند، اما بهره گیری هنرمندانه و به جای آنها در یک فیلم، ضریب تاثیرگذاری داستان اثر را افزایش داده و حاصل کار را دلچسب و دیدنی می کند.برخی فیلم ها با وجود همه برجستگی ها از جمله در کارگردانی و بازیگری، بیشتر به سینمای مستند نزدیک هستند و با وجود تصویرگری چندین تقابل، از جنبه داستانی با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کنند.گونه جنگ که در دنیا و بویژه در دوران جنگ های اول و دوم جهانی و نیز جنگ ویتنام تولیدات بسیاری را به خود اختصاص داده، همچنان سوژه بسیاری از فیلم ها و نیز مورد علاقه مردمان زیادی است.هر چند آثار سینمای دفاع مقدس نیز در آغاز به تولید فیلم هایی با ویژگی ˈقهرمان بازیˈ پرداخت که در آن چند رزمنده به خاک دشمن نفوذ کرده و پایگاه مهم دشمن را منفجر و به سلامت باز می گشتند، اما به تدریج فیلم های با محتوای بالاتری نیز تولید شد.** زمان در سینمای دفاع مقدسفیلم های دفاع مقدس از نظر زمان نیز به دوران قبل، حین و پس از جنگ تحمیلی قابل تقسیم اند، هر چند برخی فیلم ها هر سه زمان را در خود دارند.برخی فیلم ها از جمله ˈروز سومˈ به کارگردانی محمدحسین لطیفی در ابتدا نیم نگاهی به زندگی مردم (خروج دانش آموزان از مدرسه) انداخته و سپس وارد جنگ می شود.ابراهیم حاتمی کیا نیز در فیلم هایی چون ˈدیدبانˈ و ˈمهاجرˈ وقایع جنگ و در ˈآژانش شیشه ایˈ و ˈاز کرخه تا راینˈ حوادث پس از جنگ و به تعبیری تبعات آن را به تصویر کشیده است.به نظر می رسد پرداختن به زندگی مردم در قبل از جنگ، بگونه ای که مثلا پایان فیلم آغاز جنگ باشد، در سینمای دفاع مقدس جای کار دارد.** نگاهی گذرا به شخصیت پردازی در فیلم های دفاع مقدسشخصیت فیلم های دفاع مقدس نیز در یک تقسیم بندی کلی به نیروهای خودی، دشمن و ستون پنجم تقسیم می شوند.در این فیلم ها، بیشتر شخصیت پردازی ها حول محور نیروهای خودی است، شخصیت نیروهای دشمن به صورت محو دیده می شوند و نیروهای ستون پنجم نیز بوسیله دشمن و یا نیروهای خودی سزای خیانت خود را می چشند و کمتر نقش محوری دارند.هر چند بیشتر فیلم های دفاع مقدس بر محور حادثه شکل گرفته اند، اما آثاری چون ˈلیلی با من استˈ و ˈاخراجی هاˈ با شخصیت پردازی متفاوت راه جدیدی در این عرصه گشودند و نشان دادند که این سینما ظرفیت بالایی در این زمینه دارد.فیلم های دفاع مقدس کمتر به پیشینه شخصیت ها قبل از جنگ پرداخته، در حالیکه این پیشینه در زندگی بسیاری از شخصیت های واقعی درگیر جنگ، زمینه تولید آثار فاخری را فراهم می آورد، همچنین کمتر به تاثیر جنگ بر افراد و روند تحول شخصیتی آنان پرداخته شده است.آثار سینمای دفاع مقدس با در نظر گرفتن شرایط زمانی تولید، نقش موثری در ارتقای فرهنگ سینمایی کشور داشته اند و فیلم های فاخری در این زمینه بر پرده سینماها نقش بسته، اما دفاع مقدس با ویژگی های منحصر به فرد خود، غنای فرهنگی لازم برای تولید آثار هنری و سینمایی با ارزش تر را دارد.از: علی حیدر شاه حسینی